اگر دندانها نامرتب، فاصلهدار یا رویهم قرار گرفته باشند، احتمالا اولین راهکاری که به ذهنتان میرسد ارتودنسی است. این درمان فقط برای مرتبکردن دندانها و زیباترشدن لبخند نیست؛ در بسیاری از موارد میتواند به اصلاح نحوه قرارگرفتن فکها، بهترشدن جویدن و آسانترشدن رعایت بهداشت دهان کمک کند.
البته تصمیم برای ارتودنسی کردن دندان فقط با دیدن ظاهر دندانها گرفته نمیشود. سن، وضعیت فک، شدت نامرتبی، سلامت دندان و لثه و نوع مشکل، همگی در انتخاب روش و مدت درمان نقش دارند. در این راهنما از مجله تخفیفان، درباره مراحل ارتودنسی، هزینه، مدت درمان، مزایا و عوارض آن صحبت میکنیم تا قبل از شروع درمان تصویر روشنتری داشته باشید.
سرفصلها
ارتودنسی چیست؟
ارتودنسی یکی از شاخههای دندانپزشکی است که با استفاده از دستگاههای مختلف، موقعیت دندانها و در بعضی موارد رابطه فکها را اصلاح میکند. هدف درمان میتواند مرتبکردن دندانهای شلوغ یا فاصلهدار، اصلاح جلو یا عقب بودن دندانها و بهبود نحوه قرارگرفتن دندانهای فک بالا و پایین روی یکدیگر باشد.
ارتودنسی فقط یک درمان زیبایی نیست. دندانهای نامرتب ممکن است سختتر تمیز شوند و تجمع پلاک در بعضی قسمتها احتمال پوسیدگی و مشکلات لثه را افزایش دهد. از طرف دیگر، اگر دندانهای فک بالا و پایین بهدرستی روی هم قرار نگیرند، ممکن است جویدن غذا دشوار شود و فشار هنگام جویدن به شکل نامتوازن به دندانها وارد شود.
بنابراین، هدف ارتودنسی دندان بسته به شرایط فرد میتواند ترکیبی از اصلاح عملکرد، سلامت دهان و بهبود ظاهر لبخند باشد.
چگونه دندان را ارتودنسی میکنند؟
درمان ارتودنسی با معاینه شروع میشود. متخصص وضعیت دندانها، فک و نحوه قرارگرفتن آنها را بررسی میکند و ممکن است برای تشخیص دقیقتر از عکس رادیوگرافی، تصاویر داخل دهان و اسکن یا قالب دندان استفاده کند.
بعد از بررسی این اطلاعات، برنامه درمانی مشخص میشود. نوع دستگاه، ترتیب حرکت دندانها، مدت تقریبی درمان و اقدامات مقدماتی موردنیاز، مانند درمان پوسیدگی یا بیماری لثه، در این مرحله تعیین میشوند.
در ارتودنسی ثابت، براکتها روی سطح دندان قرار میگیرند و سیم ارتودنسی از میان آنها عبور میکند. فشار کنترلشده سیم در طول زمان باعث حرکت تدریجی دندانها میشود. بیمار نیز معمولا در فواصل مشخص برای بررسی روند درمان و تنظیم دستگاه به متخصص مراجعه میکند.
در روشهای متحرک یا شفاف، دستگاه قابل خارجکردن است و بیمار باید آن را مطابق دستور متخصص برای مدت مشخصی در طول روز استفاده کند. در پایان درمان نیز معمولا از ریتینر استفاده میشود تا دندانها در موقعیت جدید تثبیت شوند.
انواع ارتودنسی را بشناسید
انواع ارتودنسی دندان با توجه به نوع دستگاه و نحوه قرارگرفتن آن روی دندانها با یکدیگر تفاوت دارند. از رایجترین روشها میتوان به ارتودنسی ثابت فلزی، ارتودنسی سرامیکی، ارتودنسی متحرک و الاینرهای شفاف اشاره کرد. هرکدام از این روشها برای شرایط خاصی مناسب هستند و انتخاب روش مناسب به عواملی مانند سن، میزان نامرتبی دندانها، وضعیت فک و هدف درمان بستگی دارد.
ارتودنسی چقدر طول میکشد؟
مدت درمان به شرایط هر فرد بستگی دارد، اما بسیاری از درمانهای ارتودنسی حدود یک تا دو سال یا بیشتر زمان میبرند. مشکلات خفیف ممکن است در مدت کوتاهتری اصلاح شوند و ناهنجاریهای پیچیدهتر به زمان بیشتری نیاز داشته باشند.
تخفیف پیشنهادی: کلینیک دندان پزشکی تهران
سن، شدت نامرتبی دندانها، نوع مشکل فکی، روش درمان و میزان همکاری بیمار روی مدت درمان اثر دارند. مراجعه منظم برای تنظیم دستگاه، رعایت بهداشت دهان و توجه به توصیههای متخصص نیز اهمیت زیادی دارد.
برای مثال، موارد زیر میتواند تعداد روند درمان را طولانیتر کند:
- شکستن مکرر براکت
- استفاده نکردن منظم از الاینر یا کشهای ارتودنسی
- عقبانداختن جلسات
چه افرادی به ارتودنسی نیاز دارند؟
هر فردی که دندانهای کاملا صاف و منظم ندارد، لزوما به ارتودنسی نیاز ندارد. تشخیص نیاز به درمان بعد از معاینه متخصص انجام میشود.
بااینحال، موارد زیر معمولا ارزش بررسی تخصصی دارند:
- شلوغی یا رویهمقرارگرفتن دندانها
- فاصله زیاد بین دندانها
- جلو یا عقب بودن فک بالا نسبت به فک پایین
- جلو یا عقب بودن غیرطبیعی دندانها
- مشکل در جویدن یا گازگرفتن
- دشواری در تمیزکردن بعضی دندانها به دلیل نامرتبی
- بازماندن فاصله بین دندانهای بالا و پایین هنگام بستهشدن دهان
در کودکان و نوجوانان، معاینه زودهنگام اهمیت بیشتری دارد، چون متخصص میتواند روند رشد فک و رویش دندانهای دائمی را نیز بررسی کند.
هزینه ارتودنسی
هزینه ارتودنسی یک عدد ثابت برای همه افراد نیست. نوع دستگاه، شدت ناهنجاری، یک یا دو فک بودن درمان، مدت درمان، تعداد جلسات، شهر و مرکز درمانی از عواملی هستند که روی قیمت نهایی اثر میگذارند. به همین دلیل، نمیتوان صرفا با پرسیدن قیمت اولیه یک مرکز، هزینه کامل درمان را تخمین زد.
برای مثال، هزینه ارتودنسی فک پایین با درمان همزمان هر دو فک لزوما یکسان نیست. همچنین ارتودنسی ثابت فلزی، روشهای سرامیکی و الاینرهای شفاف معمولا هزینههای متفاوتی دارند. اگر دندانها پیش از شروع درمان به ترمیم، جرمگیری یا درمان لثه نیاز داشته باشند، این خدمات نیز ممکن است جداگانه محاسبه شوند.
پیش از شروع درمان بهتر است از مرکز درباره موارد زیر سوال کنید:
- هزینه اولیه شامل چه خدماتی است؟
- جلسات تنظیم جداگانه محاسبه میشوند یا در هزینه کلی قرار دارند؟
- هزینه ریتینر در مبلغ اعلامشده لحاظ شده است؟
- آیا درمانهای مقدماتی مانند جرمگیری، ترمیم پوسیدگی یا کشیدن دندان هزینه جداگانه دارند؟
- شرایط پرداخت و اقساط چگونه است؟
- در صورت طولانیترشدن درمان، هزینه جلسات اضافه چگونه محاسبه میشود؟
اگر هزینه برایتان اهمیت زیادی دارد، بررسی تخفیف ارتودنسی در مراکز مختلف هم میتواند راهی برای مقایسه گزینههای موجود باشد. البته هنگام مقایسه پیشنهادها فقط به درصد تخفیف توجه نکنید و ببینید خدمات ارائهشده، تعداد جلسات و شرایط استفاده از پیشنهاد دقیقا چیست.
در نهایت، مقایسه صرفا بر اساس عدد نهایی ممکن است گمراهکننده باشد. بهتر است ابتدا مشخص کنید هر مرکز در ازای مبلغ اعلامشده چه خدماتی ارائه میدهد و سپس قیمت گزینههای مختلف را با یکدیگر مقایسه کنید.
مزایا ارتودنسی دندان
مرتبشدن دندانها تنها یکی از نتایج ارتودنسی است. بسته به مشکل اولیه، درمان میتواند مزایای دیگری نیز داشته باشد:
- آسانترشدن تمیزکردن دندانها
- بهبود نحوه جویدن و گازگرفتن
- کاهش تجمع پلاک در فضاهای دشوار برای مسواکزدن
- ایجاد هماهنگی بیشتر میان دندانها و فکها
- بهبود ظاهر لبخند
در بعضی افراد، درمان روی یک فک و در بعضی دیگر روی هر دو فک انجام میشود. برای نمونه، ارتودنسی فک بالا ممکن است برای اصلاح موقعیت دندانهای این فک انجام شود، اما اگر مشکل مربوط به رابطه دو فک باشد، متخصص ممکن است درمان هر دو فک را پیشنهاد کند.
تخفیف پیشنهادی: کلینیک ارتودنسی
عوارض ارتودنسی که بیشتر افراد نمیدانند
احساس فشار یا درد خفیف در روزهای ابتدایی پس از نصب دستگاه یا بعد از جلسات تنظیم، معمولا طبیعی است. براکتها نیز ممکن است در روزهای اول باعث تحریک لب و داخل گونه شوند.
مهمترین مسئله در طول درمان، رعایت دقیق بهداشت دهان است. براکت و سیم میتوانند محل تجمع پلاک و مواد غذایی باشند و اگر دندانها بهخوبی تمیز نشوند، احتمال پوسیدگی، التهاب لثه و ایجاد لکه روی مینای دندان افزایش پیدا میکند.
شکستن براکت یا آسیبدیدن سیم نیز ممکن است اتفاق بیفتد. در چنین شرایطی بهتر است بدون دستکاری دستگاه، با متخصص ارتودنسی تماس بگیرید.
قبل و بعد ارتودنسی چه تغییری در دندانها ایجاد میشود؟
تفاوت قبل و بعد از ارتودنسی معمولا در مرتبترشدن دندانها و اصلاح نحوه قرارگرفتن آنها مشخص میشود؛ اما نتیجه درمان برای همه یکسان نیست. میزان تغییر به مشکل اولیه، سن، وضعیت فکها و برنامه درمانی بستگی دارد.
نکته مهم این است که با خارجکردن براکت یا پایان استفاده از الاینر، درمان کاملا تمام نمیشود. دندانها بعد از جابهجایی همچنان تمایل به حرکت دارند و استفاده از ریتینر برای حفظ نتیجه ضروری است. بنابراین، مراقبتهای بعد از ارتودنسی بخشی از درمان محسوب میشود.
قبل از ارتودنسی چه کارهایی باید انجام داد؟
قبل از شروع درمان بهتر است وضعیت کلی دهان و دندان بررسی شود. اگر پوسیدگی فعال، التهاب لثه یا جرم زیاد وجود داشته باشد، معمولا ابتدا باید این مشکلات درمان یا کنترل شوند.
در جلسه مشاوره نیز درباره نوع دستگاه، مدت تقریبی درمان، تعداد جلسات، هزینه و اقدامات احتمالی مانند کشیدن دندان سوال کنید. بهتر است برآورد هزینه و جزئیات برنامه درمانی را بهصورت شفاف از مرکز دریافت کنید.
همچنین انتخاب متخصص اهمیت زیادی دارد. سابقه کاری، تخصص و شرایط مرکز درمانی را بررسی کنید و درباره انتظارات واقعی از نتیجه درمان سوال بپرسید. اگر قرار است درمان برای کودک یا نوجوان انجام شود، وضعیت رشد فک و دندانهای دائمی نیز باید در برنامه درمانی لحاظ شود.
جمعبندی
ارتودنسی درمانی برای اصلاح نامرتبی دندانها و مشکلات قرارگیری دندانها است که بسته به شرایط فرد میتواند از چند ماه تا چند سال طول بکشد. هزینه آن نیز به نوع روش، شدت مشکل، تعداد فکهای تحت درمان و خدمات جانبی بستگی دارد؛ بنابراین مقایسه قیمت بدون توجه به خدمات ارائهشده، تصویر دقیقی از هزینه واقعی نمیدهد.
اگر هزینه یکی از معیارهای شما برای انتخاب مرکز درمانی است، تخفیفان امکان بررسی خدمات دندانپزشکی و پیشنهادهای مراکز مختلف را در یکجا فراهم میکند. با مقایسه قیمت، شرایط استفاده و جزئیات خدمات، میتوانید گزینههای موجود را راحتتر کنار هم بگذارید و ببینید کدام پیشنهاد با بودجه و نیاز شما سازگارتر است. این مزیت بهویژه برای درمانهایی مانند ارتودنسی که هزینه و طول درمان بالاتری دارند، میتواند به تصمیمگیری آگاهانهتر کمک کند.
سوالات متداول
آیا ارتودنسی درد دارد؟
معمولا ارتودنسی باعث درد شدید نمیشود، اما در روزهای اول نصب دستگاه و بعد از تنظیم آن، احساس فشار و درد خفیف طبیعی است و معمولا پس از چند روز کاهش پیدا میکند.
ارتودنسی تا چند سالگی جواب میدهد؟
ارتودنسی محدودیت سنی مشخصی ندارد و بزرگسالان نیز میتوانند درمان شوند. بااینحال، نوع مشکل، وضعیت استخوان و لثه و شرایط فک در انتخاب روش درمان اهمیت دارد.
زمان مناسب ارتودنسی چه زمانی است؟
برای بسیاری از مشکلات، ارزیابی اولیه در کودکی و درمان در سالهای رشد میتواند مفید باشد؛ اما زمان مناسب برای هر فرد به نوع ناهنجاری و وضعیت رشد فک و دندانها بستگی دارد. بزرگسالان نیز در صورت سلامت مناسب دهان و دندان میتوانند تحت درمان قرار بگیرند.
بعد از ارتودنسی چه بخوریم؟
در روزهای اول غذاهای نرم مانند سوپ، ماست، تخممرغ و غذاهای آبپز انتخاب مناسبتری هستند. در طول درمان نیز بهتر است خوراکیهای بسیار سفت، چسبناک و ترد که احتمال آسیب به براکت دارند، محدود شوند.
ارتودنسی چند سال طول میکشد؟
مدت درمان برای هر فرد متفاوت است، اما بسیاری از درمانها حدود یک تا دو سال یا بیشتر طول میکشند. شدت مشکل، سن، نوع دستگاه و میزان همکاری بیمار از عوامل مهم تعیینکننده مدت درمان هستند.
سلام ببخشید میشه بگید که اگر یک یا دو تا دندان نباشد میشه ارتودنسی کرد؟
ممنون میشم