فشار خون بالا از آن دست بیماری هایی است که بسیار از افراد به آن توجه نمی کنند و به نوعی قاتلی خاموش محسوب می شود. شاید مراجعه دوره ای به مراکز سلامتی و پزشکی به راحتی به تشخیص این عارضه و درمان آن کمک کند ولی گاهی ممکن است ناخواسته یا صرفا با خوردن یک ماده غذایی مضرر، فشار خون ناگهان بالا برود. در چنین شرایط سوال مهمی که پیش می آید این است که برای پایین آوردن فشار خون چه بخوریم؟ در ادامه این مقاله قصد داریم بهترین مواد غذایی و تکنیک ها را برای پایین آوردن فوری فشار خون بالا در منزل بیان کنیم.
سرفصلها
چرا فشار خون ناگهان بالا می رود؟
بالا رفتن ناگهانی فشار خون معمولا بی دلیل نیست، حتی اگر در ظاهر هیچ علامتی نداشته باشید. یکی از شایع ترین علت ها استرس شدید و عصبانیت لحظه ای است. وقتی بدن وارد حالت تنش می شود، هورمون هایی ترشح می شوند که ضربان قلب را بالا می برند و رگ ها را منقبض می کنند، همین موضوع فشار را به صورت موقت بالا می برد.
مصرف زیاد نمک هم نقش مهمی دارد. اگر یک وعده غذایی پرنمک بخورید، مخصوصا در افرادی که زمینه فشار خون دارند، ممکن است چند ساعت بعد عدد فشار به شکل قابل توجهی بالا برود. البته غذاهای مضرر برای کبد چرب نیز تاثیر زیادی بر فشار خون دارند. کم خوابی، بی آبی بدن، درد شدید، مصرف سیگار یا قهوه زیاد هم از عوامل دیگر هستند.
گاهی هم بالا رفتن ناگهانی فشار به دلیل مصرف نامنظم داروهای فشار خون اتفاق می افتد. بعضی افراد وقتی حالشان بهتر می شود، دارو را خودسرانه قطع می کنند و همین موضوع باعث جهش فشار می شود. در موارد نادرتر، مشکلات کلیوی، اختلالات هورمونی یا حتی حمله پانیک می توانند عامل افزایش ناگهانی فشار باشند.
اگر این اتفاق تکرار شود یا با علائمی مثل سردرد شدید، تاری دید، درد قفسه سینه یا تنگی نفس همراه باشد، موضوع دیگر ساده نیست و باید سریع بررسی شود.
برای پایین آوردن فشار خون چه بخوریم؟
کنترل فشار خون فقط با قرص نیست. سفره ای که هر روز جلوی خود می گذارید، تاثیر مستقیم روی عدد فشار دارد. بعضی خوراکی ها به خاطر ترکیباتشان به گشاد شدن رگ ها کمک می کنند، بعضی ها سدیم اضافی بدن را دفع می کنند و بعضی دیگر التهاب رگ ها را کم می کنند ( همانند خواص سرکه سیب ). در ادامه یک لیست کامل و کاربردی از مواد غذایی مفید با توضیح که هر کدام چرا به درد فشار خون می خورند، معرفی شده است.
سبزیجات برگ سبز مثل اسفناج، کاهو، جعفری و برگ چغندر
این سبزی ها سرشار از پتاسیم هستند. پتاسیم کمک می کند سدیم اضافی از طریق ادرار دفع شود و تعادل فشار در رگ ها حفظ شود.
چغندر
چغندر حاوی نیترات طبیعی است که در بدن به ماده ای تبدیل می شود که رگ ها را بازتر می کند و جریان خون را روان تر می سازد.
سیر
سیر ترکیبات گوگردی فعالی دارد که باعث شل شدن دیواره رگ ها می شود و مقاومت عروقی را کاهش می دهد.
ماست کم چرب
کلسیم موجود در ماست در تنظیم انقباض عضلات از جمله عضلات دیواره رگ نقش دارد و به تعادل فشار کمک می کند.
موز
موز منبع غنی پتاسیم است و به کنترل اثر نمک در بدن کمک می کند، مخصوصا برای افرادی که نمک زیادی مصرف می کنند.
انار
آب انار آنتی اکسیدان بالایی دارد و از سفت شدن دیواره رگ ها جلوگیری می کند.
جو دوسر
فیبر محلول موجود در جو دوسر به کاهش کلسترول بد کمک می کند و وقتی رگ ها تمیزتر باشند، فشار هم متعادل تر می ماند.
ماهی های چرب مثل سالمون و ساردین
اسیدهای چرب امگا ۳ التهاب عروقی را کم می کنند و از تنگ شدن رگ ها جلوگیری می کنند.
لوبیا و عدس
این گروه از حبوبات علاوه بر پتاسیم، فیبر بالایی دارند و باعث بهبود سلامت عمومی عروق می شوند.
گردو و بادام
چربی مفید این مغزها به انعطاف پذیری رگ ها کمک می کند و از خشکی و سفتی عروق جلوگیری می کند.
دانه چیا و تخم کتان
سرشار از امگا ۳ گیاهی هستند و در کاهش التهاب سیستم قلبی عروقی موثرند.
گوجه فرنگی
لیکوپن موجود در گوجه خاصیت محافظتی برای دیواره رگ ها دارد و به بهبود گردش خون کمک می کند.
سیب
فیبر و ترکیبات آنتی اکسیدانی سیب در کاهش آسیب اکسیداتیو رگ ها نقش دارند.
شکلات تلخ با درصد بالای کاکائو
فلاونوئیدهای موجود در کاکائو باعث بهبود عملکرد رگ ها و افزایش انعطاف پذیری آن ها می شوند.
آووکادو
چربی های غیر اشباع آووکادو به تنظیم چربی خون کمک می کنند و فشار وارد شده به عروق را کاهش می دهند.
مرکبات مثل پرتقال و گریپ فروت
ویتامین C و ترکیبات فعال موجود در آن ها از التهاب عروقی کم می کند.
خیار و کرفس
به دلیل آب بالا و ترکیبات خاص خود، به کاهش احتباس آب در بدن کمک می کنند.
چای سبز
ترکیبات پلی فنولی چای سبز عملکرد رگ ها را بهبود می دهند و فشار سیستولیک را کمی پایین می آورند.
روغن زیتون
چربی مفید و ترکیبات ضد التهاب آن باعث بهبود سلامت دیواره رگ ها می شود.
آب کافی
کم آبی می تواند باعث غلیظ شدن خون و افزایش فشار شود، نوشیدن آب کافی گردش خون را متعادل نگه می دارد.
معجون جادویی برای پایین آوردن فشار خون
اگر بخواهیم فقط یک ماده موثر و در دسترس معرفی کنیم، سیر خام انتخاب اول است. سیر ماده ای به نام آلیسین دارد که وقتی له یا خرد می شود فعال می شود. این ترکیب باعث شل شدن دیواره رگ ها می شود و مقاومت عروقی را کمتر می کند، در نتیجه خون راحت تر جریان پیدا می کند و فشار پایین تر می آید.
خیلی ها سیر را فقط به عنوان چاشنی می شناسند، اما مصرف منظم مقدار کم آن می تواند روی عدد فشار تاثیر واقعی بگذارد. بهترین حالت این است که یک حبه سیر تازه را له کنید، چند دقیقه صبر کنید تا ماده فعالش آزاد شود و بعد همراه با کمی آب یا ماست بخورید تا معده اذیت نشود.
البته اگر داروی رقیق کننده خون مصرف می کنید یا مشکل معده دارید، نباید خودسرانه مقدار زیاد سیر استفاده کنید. این ماده کمک کننده است، نه جایگزین درمان پزشکی. اما در بین گزینه های طبیعی، یکی از قوی ترین مواد محسوب می شود.
تکنیک پایین آوردن فشار خون بالا در خانه فوری
- تنفس عمیق کنترل شده: چهار ثانیه آرام از بینی نفس بکشید، چهار ثانیه نگه دارید و بعد شش تا هشت ثانیه خیلی آهسته بازدم انجام دهید. این مدل نفس کشیدن سیستم عصبی را از حالت هشدار خارج می کند، ضربان قلب را پایین می آورد و کمک می کند فشار چند درجه افت کند. مهم است که بازدم طولانی تر از دم باشد.
- شل کردن مرحله ای عضلات: از پاها شروع کنید، عضلات را پنج ثانیه سفت کنید و بعد کاملا رها کنید، سپس همین کار را برای ساق، ران، شکم، دست ها و صورت انجام دهید. وقتی تنش عضلانی کم می شود، پیام آرامش به مغز ارسال می شود و فشار خون هم به تدریج پایین می آید.
- نشستن در وضعیت صحیح: صاف بنشینید، کمر تکیه داده باشد و کف هر دو پا کامل روی زمین قرار بگیرد. دست ها را روی ران بگذارید و چند دقیقه بی حرکت بمانید. این وضعیت کمک می کند بدن از حالت فشار و تقلا خارج شود و عدد فشار واقعی تر و پایین تر ثبت شود.
- فاصله گرفتن از استرس همان لحظه: اگر بحث یا خبر ناراحت کننده باعث بالا رفتن فشار شده، محیط را ترک کنید یا چند دقیقه در سکوت بمانید. قطع محرک استرس زا باعث می شود ترشح هورمون های تنش متوقف شود و فشار سریع تر پایین بیاید.
- آرام سازی ذهن با تمرکز ساده: مثلا از عدد ۵۰ به صورت معکوس بشمارید یا روی یک جمله کوتاه آرامش بخش تمرکز کنید. این کار ذهن را از حالت آشفتگی خارج می کند و تاثیر مستقیم روی کاهش فعالیت سیستم عصبی سمپاتیک دارد که عامل بالا رفتن فشار است.
فشار خون بالا چه عوارضی دارد؟
فشار خون بالا به این دلیل خطرناک است که اغلب بی صدا پیش می رود. خیلی ها سال ها با عددهای بالا زندگی می کنند بدون اینکه متوجه آسیب هایی که در بدنشان ایجاد می شود، باشند.
اولین جایی که آسیب می بیند، رگ ها هستند. فشار مداوم باعث سفت و تنگ شدن دیواره رگ ها می شود و همین موضوع خطر سکته قلبی و سکته مغزی را بالا می برد. قلب هم مجبور می شود با قدرت بیشتری خون را پمپاژ کند و به مرور زمان بزرگ و ضعیف می شود.
کلیه ها هم از فشار بالا در امان نیستند. رگ های ظریف کلیه ممکن است آسیب ببینند و عملکرد تصفیه خون مختل شود. حتی مشکلات بینایی هم می تواند نتیجه فشار خون کنترل نشده باشد، چون رگ های چشم بسیار حساس هستند.
از طرف دیگر، فشار خون بالا می تواند باعث کاهش تمرکز، خستگی مداوم و در موارد شدید حتی خونریزی مغزی شود. علائمی کاملا مشابه با علائم چربی خون بالا که گاهی این دو بیماری با هم اشتباه گرفته می شوند.
سخن آخر
پایین آوردن فشار خون بالا کار سختی نیست و تنها با چند ماده غذایی ساده می توانید در منزل ان را انجام دهید. دسترسی به هر نوع ماده غذایی در لحظه و در کمترین زمان با استفاده از دیجی کالا اکسپرس ممکن شده و اگر از کد تخفیف دیجی کالا در حین خرید استفاده کنید، خرید شما ارزان و با تخفیف نیز خواهد شد. خرید های خود را ارزان، فوری و با کیفیت انجام دهید تا در کمترین زمان هر محصولی را درب منزل تحویل بگیرید.
سوالات متداول
برای فشار خون بالا چه دکتری برویم؟
اولین انتخاب، متخصص داخلی است. اگر فشار کنترل نشود یا مشکل قلبی وجود داشته باشد، متخصص قلب هم وارد درمان می شود.
برای پایین آوردن فشار خون چه قرصی بخوریم؟
نوع قرص به شرایط بدن بستگی دارد. داروهایی مثل لوزارتان، آملودیپین یا کاپتوپریل رایج هستند، اما انتخاب دقیق باید توسط پزشک انجام شود و خودسرانه مصرف نشود.
آیا پایین آوردن فشار خون با آبلیمو ممکن است؟
آبلیمو به خاطر پتاسیم و آنتی اکسیدان می تواند کمی کمک کننده باشد، اما درمان اصلی محسوب نمی شود و جای دارو را نمی گیرد.
در بارداری برای پایین آوردن فشار خون چی بخوریم؟
غذاهای کم نمک، سبزیجات تازه، میوه های حاوی پتاسیم و آب کافی مفید هستند. در بارداری هر اقدامی باید با نظر پزشک باشد چون بعضی مواد طبیعی هم محدودیت دارند.
برای فشار خون بالا چه داروی گیاهی خوب است؟
سیر، چای ترش و زالزالک از بهترین گزینه های گیاهی هستند، اما مصرف منظم آن ها باید در کنار درمان پزشکی باشد.
آیا خوردن آب فشار خون را پایین می آورد؟
اگر بدن کم آب باشد، نوشیدن آب می تواند به تعادل فشار کمک کند. اما در حالت عادی، آب به تنهایی درمان فشار خون بالا نیست.
